Magical girls: beroemde vrouwelijke strijders in de tentoonstelling COOL JAPAN

Magical girls: beroemde vrouwelijke strijders in de tentoonstelling COOL JAPAN

14 juli 2017

Wat fascineert mensen aan strijders uit Japan? Het eergevoel van samoerai? De haast bovenmenselijke vaardigheden van de ninja? Het dodelijke wapenarsenaal? Of de duistere verhalen waarin geen plek is voor een simplistische grens tussen goed en fout? In de tentoonstelling COOL JAPAN ontdek je hoe het zit en dat vrouwen beslist hun mannetje staan.

De Japanse cultuur kent een lange traditie van heroïsche verhalen vol actie en avontuur. Van klassieke kamerschermen tot de nieuwste videogames: vaak staat het gevecht centraal. Samoerai inspireerden talloze verhalenvertellers, en zo droeg de populaire cultuur bij aan de mythische status van deze onverschrokken strijders. En het is dat mythische dat mensen fascineert.

De Japanse geschiedenis en literatuur worden bevolkt door vrouwelijke strijders, die strijden voor hun idealen, geliefdes en familie. De beroemdste vrouwelijke samoerai is ongetwijfeld Tomoe Gozen, die haar heer en geliefde op het strijdveld volgde en een van zijn belangrijkste commandanten werd.

Het drieluik ‘Overzicht van heldinnen van het oude Japan’, Yamato yūfu kagami, is een voorbeeld van hoe vrouwelijke krijgers geëerd werden. Elk paneel toont vijf historische heldinnen. Geheel rechts bovenaan staat bijvoorbeeld Tomoe Gozen. Zij bewees zichzelf als een samoerai die ‘wel duizend mannen waard was’.

Ook in hedendaagse Japanse popcultuur komen volop vechtende vrouwen voor. Deze heldinnen spelen hoofdrollen in diverse manga en anime, zoals bijvoorbeeld Cardcaptor Sakura en Madoka Magica: geliefde series in het genre ‘magische meiden’ (mahō shōjo). Laat je niet misleiden door het meisjesachtige uiterlijk van deze vrouwen: ze zijn misschien schattig maar vooral onverschrokken.

Een van de meest geliefde strijders van Japan is een schoolmeisje met superkrachten: Sailor Moon. In haar vrije tijd verdedigt zij samen met haar vriendinnen de wereld tegen het kwaad. Sailor Moon is een waar fenomeen in Japan waar je werkelijk ieder denkbaar product met het blonde meisje en haar staf kan kopen.

Ook internationaal is ze beroemd. In de jaren 1990 zorgde de vertaalde manga en anime voor een grote doorbraak in de Verenigde Staten, zoals in de jaren 1980 de serie Rose of Versailles ook een internationale pionier was, als eerste commercieel vertaalde manga.

COOL JAPAN - Wereldwijde fascinatie in beeld
Pokémon, Hello Kitty, robots en samoerai: het zijn wereldberoemde iconen van de Japanse beeldcultuur. Japan staat bekend om eeuwenoude tradities en is tegelijk hip and happening. Museum Volkenkunde opent de deuren voor de grote tentoonstelling COOL JAPAN - Wereldwijde fascinatie in beeld. COOL JAPAN brengt alles bij elkaar: van Hokusai tot Final Fantasy en van herkenbare Japanse horror tot cute fashion uit de straten van Tokyo. Aan de hand van historische topstukken uit de wereldberoemde Japancollectie van het museum zie je dat de iconen van nu een lange geschiedenis hebben. 

De tentoonstelling COOL JAPAN is t/m 17 september 2017 te zien in Museum Volkenkunde te Leiden.

COOL JAPAN wordt mede mogelijk gemaakt dankzij de steun van het Blockbusterfonds, de BankGiroLoterij en het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Sailor Moon; Originele schetsen en animatie-cels; script en illustraties door Takeuchi Naoko (1967-); 1992-1997; privé bruikleengever. Foto: Kirsten van Santen
Downloaden JPG (3.51 MB)
Drieluik ‘Overzicht van heldinnen van het oude Japan’; Yamato yūfu kagami; Houtsnede door Utagawa Kunisada (1786-1865); ca. 1840
Downloaden JPG (3.62 MB)
Wapenrusting van een samoerai; Metaal, leer, lakwerk, textiel; gesigneerd Sono Yoshikatsu (geen jaartallen bekend); ca. 1700. Foto: Kirsten van Santen
Downloaden JPG (4.31 MB)